<!DOCTYPE html>
<html lang="pl" class="no-js">
  <head>
    <meta charset="utf-8">
    <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge">
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
    <meta name="description" content="ISEZ PAN, PAN, Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt">
    <meta name="author" content="Karolina Szczur">
    <title>Nosorożec włochaty ze Staruni • Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN</title>
    <script src="//use.typekit.net/sdw3zng.js"></script>
    <script>
      try{Typekit.load();}catch(e){}
      
    </script>
    <link rel="stylesheet" href="/css/normalize.css">
    <link rel="stylesheet" href="/css/main.css">
  </head>
  <body>
    <header role="banner" class="cf">
      <nav role="navigation" class="top-bar cf">
        <div class="container">
          <ul class="cf">
            <li class="home"><a href="/" title="Strona Główna"></a></li>
            <li class="has-dropdown"><a>Instytut</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/dyrekcja.html">Dyrekcja</a></li>
                <li><a href="/pracownicy.html">Pracownicy</a></li>
                <li><a href="/rada.html">Rada Naukowa</a></li>
                <li><a href="/stopnie-naukowe.html">Stopnie i tytuły naukowe</a></li>
                <li><a href="/szkola-doktorska.html">Szkoła Doktorska</a></li>
                <li><a href="/studium.html">Studium Doktoranckie</a></li>
                <li><a href="/historia.html">Historia</a></li>
                <li><a href="/media.html">Media o Nas</a></li>
                <li><a href="/zwiazki-zawodowe.html">Związki Zawodowe</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a>Jednostki</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/administracja.html">Działy Administracyjne</a></li>
                <li><a href="/zbiory.html">Dział Zbiorów</a></li>
                <li><a href="/zaklad-bezkregowcow.html">Zakład Zoologii Bezkręgowców</a></li>
                <li><a href="/zaklad-zoologii-doswiadczalnej.html">Zakład Bioróżnorodności Molekularnej</a></li>
                <li><a href="/zaklad-kregowcow.html">Zakład Zoologii Kręgowców</a></li>
                <li><a href="/zespol-ekologii-krajobrazu.html">Zespół Ekologii Krajobrazu</a></li>
                <li><a href="/muzeum.html">Muzeum Przyrodnicze</a></li>
                <li><a href="/biblioteka.html">Biblioteka</a></li>
                <li><a href="/pracownia-technik-molekularnych.html">Pracownia Technik Molekularnych</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a>Działalność Naukowa</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/bazy-danych.html">Bazy danych</a></li>
                <li><a href="/projekty-badawcze.html">Projekty badawcze</a></li>
                <li><a href="/lista-publikacji.html">Lista publikacji</a></li>
                <li class="has-dropdown"><a href="">Informacje archiwalne</a>
                  <ul class="dropdown right">
                    <li><a href="/korea-polnocna.html">o ekspedycjach do Korei Północnej</a></li>
                    <li><a href="/gujana.html">o ekspedycjach do Gujany Francuskiej</a></li>
                    <li><a href="/rpa.html">o ekspedycjach do RPA</a></li>
                  </ul>
                </li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a href="/">Wydawnictwa</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/en/folia-biologica.html">Folia Biologica (Kraków)</a></li>
                <li><a href="/en/acta-zoologica.html">Acta Zoologica Cracoviensia</a></li>
                <li><a href="/ksiazki-i-monografie.html">Książki i monografie</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li><a href="/zamowienia-publiczne.html">Zamówienia publiczne</a></li>
            <li><a href="/kontakt.html">Kontakt</a></li>
            <li><a href="/en/index.html" class="language">English</a></li>
            <li class="has-dropdown pracownicy"><a href=""></a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="http://www.isez-adm.pan.krakow.pl/">Strona Administracyjna</a></li>
                <li><a href="http://www.isez-sf.pan.krakow.pl/">Baza Wniosków</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="facebook"><a href="https://www.facebook.com/isezpan/" title="ISEZ na Facebooku"></a></li>
            <li class="bip"><a href="https://isezpan.bip.gov.pl/" title="Biuletyn Informacji Publicznej"></a></li>
          </ul>
        </div>
      </nav>
      <div class="container">
        <div class="logo-container-pl"><a href="/" title="Przejdź do strony głównej" class="logo-pl"></a>
          <h2>Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt</h2>
          <h4>Polskiej Akademii Nauk</h4>
        </div><a href="/projekty-UE.html" title="OZwRCIN" class="logo-ue"></a>
      </div>
    </header>
    <div class="container">
      <div class="wrapper zaklady cf">
        <aside class="complementary">
          <div class="vcard panel muzeum">
            <h3>p.o. Kierownik Muzeum</h3>
            <p class="fn"><strong>Mgr inż. Anna Marchewka</strong></p><a href="mailto:[email protected]" class="email">[email protected]</a>
            <p class="tel">(48 12) 422 80 00 w. 37</p>
            <br>
            <h3>z-ca Kierownika Muzeum</h3>
            <p class="fn"><strong>Mgr inż. Aneta Garbula</strong></p><a href="mailto:[email protected]" class="email">[email protected]</a>
            <p class="tel">(48 12) 422 89 37</p>
          </div>
          <!-- vcard-->
          <h3>Eksponaty</h3>
          <ul>
            <li><a href="/muzeum/historia.html">Historia muzeum</a></li>
            <li><a href="/muzeum/nosorozec-starunia.html">Nosorożec włochaty (<em>Coelodonta antiquitatis</em>) ze Staruni</a></li>
          </ul>
          <h3>Badania</h3>
          <ul>
            <li><a href="/muzeum/badania-w-muzeum.pdf">Badania w Muzeum</a></li>
          </ul>
          <h3>Fotorelacje z wydarzeń</h3>
          <ul>
            <li><a href="/muzeum/noc-biologow-2024.html">Noc Biologów 2024</a></li>
            <li><a href="/muzeum/muzeum-dzien-otwarty-krakowskich-muzeow-2023-11-19.html">Dzień Otwarty Krakowskich Muzeóww 2023</a></li>
            <li><a href="/muzeum/muzeum-laureatem-plebiscytu-miejsce-przyjazne-rodzinom-z-dziecmi-2022.html">Muzeum Przyrodnicze ISEZ PAN laureatem plebiscytu "Miejsce Przyjazne Rodzinom z Dziećmi"</a></li>
            <li><a href="/muzeum/piknik-rodzinny-i-bieg-terenowy-sw-Franciszka-w-Poskwitowie-2022.html">Piknik rodzinny i bieg terenowy św. Franciszka w Poskwitowie</a></a></li>
          </ul>
          <h3>Wystawy wyjazdowe</h3>
          <ul>
            <li><a href="/muzeum/wystawy-wyjazdowe-pierwotna-puszcza-sandomierska.html">Pierwotna Puszcza Sandomierska</a></li>
          </ul>
          <h3>Współpraca</h3>
          <ul>
            <li><a href="https://gdziezdzieckiem.pl"><center><img src="/img/gdziezdzieckiem-logo.png"></center></a></li>
            <li><a href="http://spnielepice.szkolnastrona.pl/art,1072,ekoprojekt-podsumowanie">Muzeum patronem projektu "Szacunek do przyrody mam, o środowisko dbam"</a><br>
            <center><img src="/img/SP-Nielepice-podziekowanie-small.jpg"></center></li>
            <li><a href="/muzeum/muzeum-partnerem-roku-2023-krakowskiej-karty-rodzinnej-3+.html"><center><img src="/img/logo-KKR3+.jpg"></center></a></li>
            <li><a href="/muzeum/wspolpraca-rzecz-w-kulturze-muzeum-w-TVP3-Krakow.html">Rzecz w kulturze - muzeum w TVP3 Kraków</a></li>
            <li><a href="/muzeum/wspolpraca-promocja-ksiazki-Agla-Radoslaw-Rak-2022.html">Promocja książki "Agla" pana Radosława Raka</a></li>
            <li><a href="/muzeum/wspolpraca-rowerowy-maj-2022.html">Kampania Rowerowy Maj w Krakowie</a></li>
            <li><a href="/muzeum/wspolpraca-nanolaczki-2022.html">Akcja - Nanołączki od Fundacji Kwietna</a></li>
          </ul>
          <h3>Aktualności</h3>
          <ul>
            <li><a href="/muzeum/muzeum-partnerem-roku-2023-krakowskiej-karty-rodzinnej-3+.html">Muzeum Partnerem Roku 2023 Krakowskiej Karty Rodzinnej 3+</a></li>
            <li><a href="/muzeum/muzeum-wizyta-pary-ksiazecej-japonii.html">Wizyta Pary Książęcej<br>z Japonii w Muzeum</a></li>
          </ul>
          <h3>Pracownicy naukowi</h3>
          <ul>
            <li><a href="/pracownicy/kkopec.html"> Katarzyna Kopeć</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/wkrzeminski.html">Wiesław Krzemiński</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/kskibinska.html">Kornelia Skibińska</a></li>
          </ul>
          <h3>Pracownicy techniczni</h3>
          <ul>
            <li>Marek Banasiak</li>
            <li>Karolina Burmer</li>
            <li>Aneta Garbula</li>
            <li>Jadwiga Gleń</li>
            <li>Renata Kosowska</li>
            <li>Anna Marchewka</li>
            <li>Marcin Nykiel</li>
            <li>Andrzej Palaczyk</li>
            <li>Lidia Swat</li>
          </ul>
        </aside>
        <div class="content muzeum cf">
          <h2>Nosorożec włochaty <em>Coelodonta antiquitatis</em> ze Staruni</h2>
          <figure><img src="/img/nosorozec.png" alt="Nosorożec ze Staruni" width="600" heigh="315"></figure>
          <p>Nosorożec włochaty <em>Coelodonta antiquitatis</em> jest wymarłym gatunkiem ssaka, który w okresie późnego plejstocenu występował na obszarze całej Eurazji, od Pirenejów aż po Syberię. Obok mamuta włochatego był największym roślinożercą epoki lodowcowej. Nosorożec włochaty odżywiał się głównie trawą i porostami. Dorosły osobnik osiągał wysokość ok. 2 m, długość ponad 5 m i ważył ok. 3,5 tony. Gęsta sierść i grube, długie włosy pokrywające ciało zapewniały mu dobrą ochronę przed utratą ciepła podczas surowych zim panujących w trakcie zlodowaceń. Zwężająca się ku przodowi głowa zaopatrzona była w dwa potężne rogi.</p>
          <p>Zachowane w niezwykle dobrym stanie ciało nosorożca włochatego wraz z organami wewnętrznymi i tkankami miękkimi czyni okaz przechowywany w Muzeum Przyrodniczym Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN przy ul. Św. Sebastiana jednym z najcenniejszych okazów przyrodniczych na świecie. Przetrwanie ciała nosorożca możliwe było dzięki konserwującym właściwościom pokładów solanki i wosku ziemnego (ozokerytu) występującym w miejscu znaleziska. W Muzeum oprócz wypchanego okazu nosorożca znajduje się rekonstrukcja szkieletu nosorożca wykonana pod kierunkiem Jana Stacha w 1948 roku oraz odlew gipsowy przedstawiający nosorożca w pozycji, w jakiej został znaleziony w Staruni.</p>
          <p>Od połowy XVIII wieku odkryto jedynie kilka, zazwyczaj niewielkich fragmentów ciała nosorożców włochatych. Jak dotąd jedynym na świecie zachowanym w całości, wraz ze skórą i tkankami miękkimi jest okaz ze Staruni. Odkryty 23 października 1929 we wsi leżącej obecnie na Ukrainie ok. 100 km na południowy wschód od Lwowa. Znaleziony okaz to młoda samica, która zginęła około 30 tys. lat temu. Odtworzenie wyglądu nosorożca wykonano według koncepcji prof. Jana Stacha w roku 1929 wykorzystując autentyczną skórę zdjętą ze znalezionego okazu. Niestety do czasów współczesnych nie zachowały się kopyta i rogi a włosy przetrwały na niewielkich fragmentach skóry. Sylwetka nosorożca kojarzona z muzeum szybko stała się jego logo.</p>
          <p>Szczątki roślin, owadów i małych kręgowców znalezione ze staruńskim nosorożcem włochatym przyczyniły się znacznie do poszerzenia wiedzy na temat środowiska i klimatu plejstocenu okolicy Podkarpacia.</p>
        </div>
      </div>
    </div>
    <footer role="contentinfo" class="cf">
      <div class="container">
        <nav role="navigation" class="cf">
          <ul>
            <li>
              <h3>o Instytucie</h3>
            </li>
            <li><a href="/dyrekcja.html">Dyrekcja</a></li>
            <li><a href="/pracownicy.html">Pracownicy</a></li>
            <li><a href="/rada.html">Rada Naukowa</a></li>
            <li><a href="/stopnie-naukowe.html">Stopnie i tytuły naukowe</a></li>
            <li><a href="/szkola-doktorska.html">Szkoła Doktorska</a></li>
            <li><a href="/studium.html">Studium Doktoranckie</a></li>
            <li><a href="/historia.html">Historia</a></li>
            <li><a href="/media.html">Media o Nas</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Jednostki</h3>
            </li>
            <li><a href="/administracja.html">Działy Administracyjne</a></li>
            <li><a href="/zbiory.html">Dział Zbiorów</a></li>
            <li><a href="/zaklad-bezkregowcow.html">Zakład Zoologii Bezkręgowców</a></li>
            <li><a href="/zaklad-zoologii-doswiadczalnej.html">Zakład Bioróżnorodności Molekularnej</a></li>
            <li><a href="/zaklad-kregowcow.html">Zakład Zoologii Kręgowców</a></li>
            <li><a href="/zespol-ekologii-krajobrazu.html">Zespół Ekologii Krajobrazu</a></li>
            <li><a href="/muzeum.html">Muzeum Przyrodnicze</a></li>
            <li><a href="/biblioteka.html">Biblioteka</a></li>
            <li><a href="/pracownia-technik-molekularnych.html">Pracownia Technik Molekularnych</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Działalność Naukowa</h3>
            </li>
            <li><a href="/bazy-danych.html">Bazy danych</a></li>
            <li><a href="/lista-publikacji.html">Lista publikacji</a></li>
            <li>
              <h3>Informacje archiwalne</h3>
            </li>
            <li><a href="/korea-polnocna.html">o ekspedycjach do Korei Północnej</a></li>
            <li><a href="/gujana.html">o ekspedycjach do Gujany Francuskiej</a></li>
            <li><a href="/rpa.html">o ekspedycjach do RPA</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Wydawnictwa</h3>
            </li>
            <li><a href="/en/folia-biologica.html">Folia Biologica (Kraków)</a></li>
            <li><a href="/en/acta-zoologica.html">Acta Zoologica Cracoviensia</a></li>
            <li><a href="/ksiazki-i-monografie.html">Książki i monografie</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/zamowienia-publiczne.html">Zamówienia publiczne</a></h3>
            </li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/kontakt.html">Kontakt</a></h3>
            </li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/rodo.html">RODO</a></h3>
            </li>
          </ul>
        </nav>
        <div class="internal-links cf">
          <ul class="cf">
            <li>
              <h3>Dla pracowników:</h3>
            </li>
            <li><a href="http://www.isez-adm.pan.krakow.pl/">Strona Administracyjna</a></li>
            <li><a href="http://www.isez-sf.pan.krakow.pl/">Baza Wniosków</a></li>
          </ul>
        </div>
        <p>© Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk</p>
        <p>Strona spełnia wymagania dostępności <a href="http://www.w3.org/TR/WCAG/">WCAG </a>oraz jest zgodna ze standardami <a href="http://validator.w3.org/check?uri=www.isez.pan.krakow.pl">W3C</a>.</p>
      </div>
    </footer>
    <script src="/js/modernizr.js"></script>
    <script src="//ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/1.11.0/jquery.min.js"></script>
    <script src="/js/lightbox.js"></script>
    <script src="/js/main.js"></script>
  </body>
</html>