<!DOCTYPE html>
<html lang="pl" class="no-js">
  <head>
    <meta charset="utf-8">
    <meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=edge">
    <meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
    <meta name="description" content="ISEZ PAN, PAN, Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt">
    <meta name="author" content="Karolina Szczur">
    <title>Inwazja nawłoci zagraża owadom • Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN</title>
    <script src="//use.typekit.net/sdw3zng.js"></script>
    <script>
      try{Typekit.load();}catch(e){}
      
    </script>
    <link rel="stylesheet" href="/css/normalize.css">
    <link rel="stylesheet" href="/css/main.css">
  </head>
  <body>
    <header role="banner" class="cf">
      <nav role="navigation" class="top-bar cf">
        <div class="container">
          <ul class="cf">
            <li class="home"><a href="/" title="Strona Główna"></a></li>
            <li class="has-dropdown"><a>Instytut</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/dyrekcja.html">Dyrekcja</a></li>
                <li><a href="/pracownicy.html">Pracownicy</a></li>
                <li><a href="/rada.html">Rada Naukowa</a></li>
                <li><a href="/stopnie-naukowe.html">Stopnie i tytuły naukowe</a></li>
                <li><a href="/szkola-doktorska.html">Szkoła Doktorska</a></li>
                <li><a href="/studium.html">Studium Doktoranckie</a></li>
                <li><a href="/zglaszanie-naruszen-wewnetrznych-prawa.html">Zgłaszanie naruszeń wewnętrznych prawa</a></li>
                <li><a href="/plan-rownosci-plci.html">Plan Równości Płci (GEP)</a></li>
                <li><a href="/standardy-ochrony-maloletnich.html">Standardy ochrony małoletnich</a></li>
                <li><a href="/historia.html">Historia</a></li>
                <li><a href="/media.html">Media o Nas</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a>Jednostki</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/administracja.html">Działy Administracyjne</a></li>
                <li><a href="/zbiory.html">Dział Zbiorów</a></li>
                <li><a href="/zaklad-bezkregowcow.html">Zakład Zoologii Bezkręgowców</a></li>
                <li><a href="/zaklad-bioroznorodnosci-molekularnej.html">Zakład Bioróżnorodności Molekularnej</a></li>
                <li><a href="/zaklad-kregowcow.html">Zakład Zoologii Kręgowców</a></li>
                <li><a href="/zaklad-ekologii.html">Zakład Ekologii</a></li>
                <li><a href="/muzeum.html">Muzeum Przyrodnicze</a></li>
                <li><a href="/biblioteka.html">Biblioteka</a></li>
                <li><a href="/pracownia-technik-molekularnych.html">Pracownia Technik Molekularnych</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a>Działalność Naukowa</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/bazy-danych.html">Bazy danych</a></li>
                <li><a href="/projekty-badawcze.html">Projekty badawcze</a></li>
                <li><a href="/lista-publikacji.html">Lista publikacji</a></li>
                <li><a href="/etyka.html">Etyka</a></li>
                <li class="has-dropdown"><a href="">Informacje archiwalne</a>
                  <ul class="dropdown right">
                    <li><a href="/korea-polnocna.html">o ekspedycjach do Korei Północnej</a></li>
                    <li><a href="/gujana.html">o ekspedycjach do Gujany Francuskiej</a></li>
                    <li><a href="/rpa.html">o ekspedycjach do RPA</a></li>
                  </ul>
                </li>
              </ul>
            </li>
            <li class="has-dropdown"><a href="/">Wydawnictwa</a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="/en/folia-biologica.html">Folia Biologica (Kraków)</a></li>
                <li><a href="/en/acta-zoologica.html">Acta Zoologica Cracoviensia</a></li>
                <li><a href="/ksiazki-i-monografie.html">Książki i monografie</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li><a href="/zamowienia-publiczne.html">Zamówienia publiczne</a></li>
            <li><a href="/kontakt.html">Kontakt</a></li>
            <li><a href="/en/index.html" class="language">English</a></li>
            <li class="has-dropdown pracownicy"><a href=""></a>
              <ul class="dropdown">
                <li><a href="http://www.isez-adm.pan.krakow.pl/">Strona Administracyjna</a></li>
                <li><a href="http://www.isez-sf.pan.krakow.pl/">Baza Wniosków</a></li>
              </ul>
            </li>
            <li class="facebook"><a href="https://www.facebook.com/isezpan/" title="ISEZ na Facebooku"></a></li>
            <li class="bip"><a href="https://isezpan.bip.gov.pl/" title="Biuletyn Informacji Publicznej"></a></li>
          </ul>
        </div>
      </nav>
      <div class="container">
        <div class="logo-container-pl"><a href="/" title="Przejdź do strony głównej" class="logo-pl"></a>
          <h2>Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt</h2>
          <h4>Polskiej Akademii Nauk</h4>
        </div><a href="/projekty-UE.html" title="OZwRCIN" class="logo-ue"></a>
      </div>
    </header>
    <div class="container bezkregowce">
      <div class="wrapper zaklady cf">
        <aside class="complementary">
          <div class="vcard panel">
            <h3>Kierownik Zakładu</h3>
            <p class="fn"><strong>Dr hab. Łukasz Przybyłowicz</strong></p><a href="mailto:[email protected]" class="email">[email protected]</a>
            <p class="tel">(48 12) 431 19 63 w. 73</p>
          </div>
          <h3>Pracownicy<br>naukowi i doktoranci</h3>
          <ul>
            <li><a href="/pracownicy/dchmolowska.html">Dominika Chmolowska</a></li>
            <li><a href="pracownicy/ekrzeminska.html">Ewa Krzemińska</a></li>
            <li><a href="pracownicy/apasnik.html">Anna Paśnik (doktorantka)</a></li>
            <li><a href="pracownicy/lprzybylowicz.html">Łukasz Przybyłowicz</a></li>
            <li><a href="pracownicy/jshrubovych.html">Julia Shrubovych</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/dstec.html">Daniel Stec</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/jsternalski.html">Jakub Sternalski</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/mvecchi.html">Matteo Vecchi</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/wmweiner.html">Wanda Maria Weiner</a></li>
            <li><a href="/pracownicy/mwiorek.html">Marcin Wiorek (doktorant)</a></li>
          </ul>
          <h3>Pracownicy techniczni</h3>
          <ul>
            <li>Patryk Skraba</li>
            <li><a href="/pracownicy/jsternalski.html">Jakub Sternalski</a></li>
          </ul>
          <h3>Badania</h3>
          <ul>
            <li><a href="/bezkregowce/muchowki.html">Muchówki z rodziny grzybiarkowatych w bursztynie bałtyckim</a></li>
            <li><a href="/bezkregowce/kraby.html">Górnojurajskie kraby z Jury Krakowsko-Częstochowskiej</a></li>
            <li><a href="/bezkregowce/najstarsze.html">Najstarsze i najcenniejsze zbiory bezkręgowców</a></li>
            <li class="active"><a href="/bezkregowce/nawloc.html">Inwazja nawłoci zagraża owadom</a></li>
          </ul>
        </aside>
        <div class="content cf">
          <h2>Inwazja nawłoci zagraża owadom</h2>
          <p>W wyniku intensyfikacji transportu oraz wymiany handlowej raptownie zwiększa się liczba gatunków obcych dla flory i fauny występującej w Europie. Niektóre z zawleczonych gatunków gwałtowne rozprzestrzeniają swój zasięg (inwazja), powodując niekorzystne zmiany w funkcjonowaniu wielu ekosystemów. Jednymi z takich „obcych” wśród naszych roślin są gatunki nawłoci <em>Solidago canadensis</em> i <em>S. Gigantea</em>, które przywędrowały do Europy ze wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej. Mimo, że nawłoć jest obecna w Polsce już od drugiej połowie XIX wieku, dopiero od lat 60-tych XX wieku notujemy gwałtowny wzrost jej zasięgu (inwazję). Początkowo obecna na obszarach ruderalnych, obecnie zajmuje cenne przyrodniczo obszary (np. wilgotne łąki) wypierając z naturalnych stanowisk rodzime gatunki roślin. Nawłoć na zajętych obszarach tworzy praktycznie monokulturowe stanowiska często o powierzchni dziesiątków hektarów.</p>
          <p>Badania prowadzone przez dr-a Dawida Moronia pokazują, że inwazja nawłoci ma jednoznacznie negatywny wpływ na różnorodność biologiczną najważniejszych grup owadów zapylających, czyli dziko żyjących pszczół (Apoidea), motyli (Lepidoptera) oraz bzygów (Syrphidae). Podmokłe łąki zdominowane przez nawłoć odznaczają się kilkukrotnie mniejszą liczbą osobników jak i gatunków badanych grup owadów w porównaniu do podmokłych łąk wolnych od nawłoci. Jest to o tyle alarmujące, że owady zapylające pełnią kluczową rolę w większości ekosystemów lądowych oraz zapylają plony warte miliardy euro w Unii Europejskiej. Prawdopodobnym mechanizmem stojącym za obserwowanym zjawiskiem spadku różnorodności owadów jest wypieranie z zajętych przez nawłoć siedlisk rodzimych roślin. Ekspansja nawłoci prowadzi do zanikania rodzimych gatunków roślin i nieuchronnie pociąga za sobą gwałtowną redukcję populacji owadów odżywiających się pyłkiem i/lub nektarem. Mimo, że nawłoć produkuje dużo pyłku i nektaru kwitnie ona zbyt późno (sierpień – wrzesień) by utrzymać dużą i różnorodną populację owadów zapylających.</p>
          <p>Nawłoć jest chętnie sadzona w przydomowych ogrodach jako roślina ozdobna oraz przy pasiekach jako roślina pożytkowa dla pszczoły miodnej. „Uciekając” z tych miejsc zajmuje naturalne siedliska silnie je zmieniając. Walka z inwazją nawłoci jest niesłychanie trudna i wymaga koszenia obszarów, na których występuje, dwukrotnie w roku przez okres kilku lat, co jest bardzo kosztowne. Nawłoć jest niestety kolejną rośliną, która przeniesiona poza zasięg swojego występowania zmniejsza lokalną różnorodność biologiczną.</p>
          <div class="panel small gallery nomargin nodesc"><a href="/img/bezkregowce/big/nawloc1.jpg" data-lightbox="roadtrip"><img src="/img/bezkregowce/small/nawloc1.png"></a></div>
          <div class="panel small gallery nodesc"><a href="/img/bezkregowce/big/nawloc2.jpg" data-lightbox="roadtrip"><img src="/img/bezkregowce/small/nawloc2.png"></a></div>
          <div class="panel small gallery nodesc"><a href="/img/bezkregowce/big/nawloc3.jpg" data-lightbox="roadtrip"><img src="/img/bezkregowce/small/nawloc3.png"></a></div>
        </div>
      </div>
    </div>
    <footer role="contentinfo" class="cf">
      <div class="container">
        <nav role="navigation" class="cf">
          <ul>
            <li>
              <h3>o Instytucie</h3>
            </li>
            <li><a href="/dyrekcja.html">Dyrekcja</a></li>
            <li><a href="/pracownicy.html">Pracownicy</a></li>
            <li><a href="/rada.html">Rada Naukowa</a></li>
            <li><a href="/stopnie-naukowe.html">Stopnie i tytuły naukowe</a></li>
            <li><a href="/szkola-doktorska.html">Szkoła Doktorska</a></li>
            <li><a href="/studium.html">Studium Doktoranckie</a></li>
            <li><a href="/historia.html">Historia</a></li>
            <li><a href="/media.html">Media o Nas</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Jednostki</h3>
            </li>
            <li><a href="/administracja.html">Działy Administracyjne</a></li>
            <li><a href="/zbiory.html">Dział Zbiorów</a></li>
            <li><a href="/zaklad-bezkregowcow.html">Zakład Zoologii Bezkręgowców</a></li>
            <li><a href="/zaklad-zoologii-doswiadczalnej.html">Zakład Bioróżnorodności Molekularnej</a></li>
            <li><a href="/zaklad-kregowcow.html">Zakład Zoologii Kręgowców</a></li>
            <li><a href="/zespol-ekologii-krajobrazu.html">Zespół Ekologii Krajobrazu</a></li>
            <li><a href="/muzeum.html">Muzeum Przyrodnicze</a></li>
            <li><a href="/biblioteka.html">Biblioteka</a></li>
            <li><a href="/pracownia-technik-molekularnych.html">Pracownia Technik Molekularnych</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Działalność Naukowa</h3>
            </li>
            <li><a href="/bazy-danych.html">Bazy danych</a></li>
            <li><a href="/lista-publikacji.html">Lista publikacji</a></li>
            <li>
              <h3>Informacje archiwalne</h3>
            </li>
            <li><a href="/korea-polnocna.html">o ekspedycjach do Korei Północnej</a></li>
            <li><a href="/gujana.html">o ekspedycjach do Gujany Francuskiej</a></li>
            <li><a href="/rpa.html">o ekspedycjach do RPA</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3>Wydawnictwa</h3>
            </li>
            <li><a href="/en/folia-biologica.html">Folia Biologica (Kraków)</a></li>
            <li><a href="/en/acta-zoologica.html">Acta Zoologica Cracoviensia</a></li>
            <li><a href="/ksiazki-i-monografie.html">Książki i monografie</a></li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/zamowienia-publiczne.html">Zamówienia publiczne</a></h3>
            </li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/kontakt.html">Kontakt</a></h3>
            </li>
          </ul>
          <ul>
            <li>
              <h3><a href="/rodo.html">RODO</a></h3>
            </li>
          </ul>
        </nav>
        <div class="internal-links cf">
          <ul class="cf">
            <li>
              <h3>Dla pracowników:</h3>
            </li>
            <li><a href="http://www.isez-adm.pan.krakow.pl/">Strona Administracyjna</a></li>
            <li><a href="http://www.isez-sf.pan.krakow.pl/">Baza Wniosków</a></li>
          </ul>
        </div>
        <p>© Instytut Systematyki i Ewolucji Zwierząt Polskiej Akademii Nauk</p>
        <p>Strona spełnia wymagania dostępności <a href="http://www.w3.org/TR/WCAG/">WCAG </a>oraz jest zgodna ze standardami <a href="http://validator.w3.org/check?uri=www.isez.pan.krakow.pl">W3C</a>.</p>
      </div>
    </footer>
    <script src="/js/modernizr.js"></script>
    <script src="//ajax.googleapis.com/ajax/libs/jquery/1.11.0/jquery.min.js"></script>
    <script src="/js/lightbox.js"></script>
    <script src="/js/main.js"></script>
  </body>
</html>